(21.05.1992-21234)
(Değ.Tarihleri:14.08.1992-21315/09.04.1993-21547/15.09.1994-22052/
19.10.1995-22438/31.12.1997-23217/09.05.1998-23337)
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; şehir içinde öğrenci taşıma hizmetlerini düzenli ve güvenli hale getirmek, bu amaçla taşıma yapacak gerçek ve tüzel kişilerin yeterlilik ve çalışma şartlarını belirlemek, bu Yönetmeliğin gerekli kıldığı denetim hizmetlerini yapmaktır.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, kamu, kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce öğrenci taşımak için kullanılacak "Okul Servis Araçlarını" kapsar.
Tanımlar
Madde 3- Bu Yönetmelikte geçen;
Bakanlık :İçişleri Bakanlığı'nı,
Taşıma :Bir ücret karşılığında okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim ile yüksek öğretim öğrencilerinin ve rehber öğretmenlerin, kamuya açık karayolunda minibüs ve otobüs gibi taşıtlarla evden okula, okuldan eve getirilip götürülmesini,
Okul Taşıtı :Genel olarak okul öncesi, İlköğretim, ortaöğretim ve yüksek öğretim öğrencileri ile sadece gözetici ve hizmetlilerin taşınmalarında kullanılan taşıtı,
Sürücü :Karayolunda bir aracı sevk ve idare eden ehliyetli kişiyi,
Yolcu :Aracı kullanan sürücü ile hizmetlilerin dışında araçta bulunan öğrencileri ve rehber öğretmeni,
Okul Öncesi :Mecburi öğrenim çağına gelmemiş 4-5 yaş grubu çocuklarının eğitimi amacıyla
Öğrenci (Ana açılan okullara gidip gelen çocukları (14.08.1992-21315),
Okulu
Hizmetli :Araçlarda, sürücü hariç, araç veya taşıma hizmetlerinde süreli ve süresiz çalışan kişileri,
Taşıt :Karayolunda insan taşımak için imal edilmiş motorlu araçları,
Minibüs :Yapısı itibariyle sürücüsünden başka sekiz ile on dört oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıtı,
Otobüs :Yapısı itibariyle sürücüsünden başka en az onbeş oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıtı,
Rehber :Okul öncesi çocukları ve 6 ile 14 yaş grupları arasında öğrenci çocukları taşıyan
Öğretmen okul servis araçlarında, araç içi düzenini sağlayan, öğrencilerin araca iniş ve binişlerinde yardımcı olan öğretmeni,
Taşıma Sınırı :Servis aracının trafik kurallarına göre güvenli taşıyabileceği kişi sayısını,
(Kapasite)
Durak :Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının yolcu veya hizmetlileri bindirmek, indirmek gayesi ile duraklamaları için işaretle belirlenmiş yeri,
Güzergah :Okul hizmet taşıtlarının kalkış noktası ile varış noktası arasında kalan, Trafik Kuruluşlarınca verilen özel izin belgelerinde belirtilen yolları,
Taşımacı :Öğrencileri ve rehber öğretmenleri bir ücret karşılığı taşımasını üstlenen gerçek
(İşleten) veya tüzel kişileri,
İfade eder.
IKINCI BÖLÜM
Okul Servis Araçlarında Aranacak Şartlar, Çalışma
Esasları ve Taşımacının Yükümlülükleri
Taşıtlarda Aranacak Şartlar
Madde 4- Taşımacılar tarafından okul servis aracı olarak kullanılacak taşıtlarda aşağıdaki şartlar aranır.
a) Okul servis araçlarının arkasında "OKUL TAŞITI" yazısını taşıyan numunesine uygun renk ebat ve şekilde bir levhanın bulundurulması. (EK: 1/1, EK: 1/2)
b) Öğrenciler ile rehber öğretmenin iniş ve binişlerinde kullanılmak üzere en az 30 santimetre çapında olan ve üzerinde siyah "DUR" yazılı kırmızı ışıklı bir lamba bulunan işaret levhasının konulması. (EK:2)
c) Okul taşıtı olarak kullanılacak araçlarda öğrencilerin kolayca yetişebileceği cam ve çerçevelerin sabit olması,
d) Okul servis araçlarında sağlık çantası (ilkyardım malzemelerinin bulunduğu) ve trafik seti bulundurulması.
e) Araçların kapıları, sürücüler tarafından açılıp kapatılabilecek şekilde otomatik (Havalı, Hidrolikli v.b.) olabileceği gibi; Araç sürücüleri tarafından elle kumanda edilebilecek şekilde (Mekanik) de olabilir. Otomatik olduğu takdirde, kapıların açık veya kapalı olduğunu sürücüye optik ve/veya akustik sinyallerle intikal edecek şekilde olmalıdır. (14.08.1992-21315)
f) Okul servis aracı olarak kullanılacak araçların aylık, üç aylık, altı aylık ve yıllık bakım ve onarımları devamlı olarak yaptırılmakla birlikte; araçların cinsine göre Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan muayene sürelerini kapsayacak şekilde fenni muayenelerinin (Periyodik) yaptırılmış olması.
g) Okul servis aracı olarak kullanılacak araçlardan minibüs ve otobüslerin ve benzeri taşıtların yaşlarının onbeş yaşından küçük olması (onbeş yaş dahil).
Taşıtların yaşı fabrikasından imal edildiği tarihten sonra gelen ilk takvim yılı esas alınarak hesaplanır. (09.04.1993-21547)
h) Araç cinsine göre, minibüsler için doldurma kapasitesi en az l kg. olan en az bir adet; otobüslerde doldurma kapasitesi 5 kg. olan en az iki adet yangın söndürme cihazlarının bulundurulması. (Yangın söndürme cihazları Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmeliğin 2.32.1 maddesine uygun olacaktır.)
ı) Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmeliğin 2.2. maddesi hükümlerine göre tayin edilen ve o araca ait tescil belgelerinde gösterilen oturacak yer adedi, aracın içerisine görülebilecek bir yere yazılarak sabit şekilde monte edilecektir.
k) Bu taşıtlar için aranacak diğer şartların, 19.06.1985 gün ve 18789 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkındaki Yönetmelik" hükümlerine uygun olması.
l) Kamu Kurum ve Kuruluşları ile özel ve tüzel kişi ve kuruluşlara ait okul servis aracı olarak teçhiz edilmiş araçlar, taahhüt ettikleri öğrenci taşıma hizmetlerini aksatmamak kaydıyla, diğer yolcu taşıma hizmetlerinde de kullanılabilir. Ancak, bu taşıma esnasında okul servis araçlarına ait ışıklı işaretlerin sürücüler tarafından kullanılması yasaktır.
Taşımacının Yükümlülüğü
Madde 5- Okul servis araçları ile taşımacılık yapanlar;
a) Öğrencilerin oturarak rahat bir yolculuk yapmalarını sağlayacak tedbirleri almak ve taahhüt ettiği yere kadar götürülüp getirmekle,
b) Araç içi düzeni sağlamak, Anaokulu, ilköğretim ve Ortaokul statüsündeki okul öğrencilerinin inme ve binmeleri sırasında yardımcı olmak üzere "Rehber Öğretmen" veya yardımcı bulundurmakla, (19.10.l995-22438)
c) Taşıma akdini düzenlemeden önce okul idareleri ve öğrenci velileri ile görüşerek o ders yılı için taşıyacağı öğrencilerin geliş ve gidiş güzergahlarına göre önceden trafik kuruluşlarından "Özel İzin Belgesi" almakla, (Trafik kuruluşlarınca böyle bir düzenleme getirilmemiş ise, izin alma mecburiyeti aranmaz.)
d) Taşımacıların yanında çalışanlar, hizmet akdine tabi olup, bunların sosyal güvenlik yönünden sigorta işlemlerinin yaptırılması zorunluluğuyla,
e) Okul Servis Araçları fiyat tarifeleri her yıl 507 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Kanunu'nun 125 inci maddesi uyarınca bu Kanuna tabi Odalarca belirlenir. (15.09.1994-22052)
f) Yolcunun (Taşınan);
1- İkametgahının değişmesi,
2- Uzun tedaviyi gerektiren bir hastalık geçirmesi,
3- Okumaktan vazgeçmesi,
4- Herhangi bir sebepten dolayı okuma hakkını kaybetme,
Sebebiyle servisle taşınmaktan vazgeçmesi halinde geri kalan ayların ücretlerini iade etmekle,
Yükümlüdürler.
g) Türk Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu'ndaki işletenin ve araç sahibinin sorumluluğuna ilişkin hükümler ile taşımacı ve taşınan arasında vuku bulabilecek anlaşmazlıkların giderilmesi amacıyla açılacak davalara ait hususlar saklı kalmak kaydıyla; Bu madde hükümleri ile bu Yönetmelikteki diğer hükümlere uygun davranmadıkları anlaşılanlarla ilgili şikayetler trafik zabıtasınca değerlendirilir.
h) Okul taşıtlarının kiralanması sırasında, öğrenci velileri ile taşımacılar arasında yapılacak hizmet akdine; Okul Müdürlükleri, Okul Aile Birlikleri, Okul Koruma Dernekleri, Okul Eğitim Vakıfları gibi kurum ve kuruluşlar doğrudan veya dolaylı olarak taşıma işinin verilmesinde, yaptırılmasında ve sürdürülmesinde taraf olamazlar. Ancak bu kurum ve kuruluşlar, servis hizmetlerinin sağlıklı, düzenli ve disiplinli bir şekilde yürütülmesini sağlamaya yönelik olarak aksaklığı tespit edilen hususları hizmeti sürdüren taşıyıcının bağlı olduğu Meslek Odasına en kısa zamanda bildirirler. (19.10.l995 Tarih ve 22438 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik hükmü, Danıştay 8. Dairesince 07.10.1996 gün, Esas No 1995/5292, Karar No 1996/2448 ile "HUKUKA AYKIRI OLAN YÖNETMELIK KURALININ IPTALINE" karar verilmiştir.)
Taşıma İşlerinde Çalışanlar
Madde 6- Okul servis araçlarını kullanan sürücüler;
a) Sorumlu ve yetkili olduğu hizmetin niteliklerine sahip olma,
b) Mesleğe uygun ve öğrencilere güven verecek görünümü yansıtan kıyafeti, gerektiğinde okul idarelerince belirlenecek tek tip kıyafet giyme,
c) Sınıfına uygun en az 3 yıllık sürücü belgesi ve ticari taşıt kullanma belgesine sahip olma, (31.12.1997-23217)
Şartlarını taşımaları zorunludur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Sigorta
Sigorta Zorunluluğu
Madde 7- Okul taşıtları, öğrenci taşıyan gerçek ve tüzel kişiler ile kamu kuruluşları, taşıma hizmetinde kullanılan söz konusu araçlarına, Karayolları Trafik Kanunu'nun zorunlu kıldığı Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırmak mecburiyetindedirler. (09.05.1998-23337)
Sigorta Şirketlerinin Yükümlülüğü
Madde 8- Türkiye'de kaza sigortası dalında çalışan ve ruhsatı bulunan her sigorta şirketi, okul servis taşıtlarına Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası yapmak zorundadır. (09.05.1998-23337)
Sigortasız Taşıma Yapılamayacağı
Madde 9- Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası bulunmayan servis araçları ile öğrenci taşımacılığı yapılamaz. Bu madde hükmüne aykırı olarak faaliyet gösteren araçlar hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91 inci maddesi hükmü uygulanır. (09.05.1998-23337)
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler
Madde 10- Bakanlığın denetimi yanında, çalışma şartları yönünden, ilgili kuruluşlar, mevzuatları çerçevesinde her türlü denetimi yaparlar. Bakanlık denetimle ilgili olarak bu kuruluşlarla her zaman işbirliği içinde bulunabilir.
Madde 11- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce okul servis aracı olarak kullanılmakta olan gerçek ve tüzel kişilere ait araçların en geç 15 Ağustos l993 tarihine kadar,
Bu araçlarda istihdam edilecek sürücülerin de en geç 15 Ağustos 1992 tarihine kadar,
Bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilmesi mecburidir. (14.08.1992-21315)
Yürürlük
Madde 12- Bu Yönetmelik .yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme